Áp sát "mắt thần" của Ukraine, Nga chuẩn bị cho đòn đánh lớn?
Trong khoảng thời gian từ ngày 14 - 20/5 vừa qua, Nga đã điều chỉnh quỹ đạo của 5 trong số 6 vệ tinh quân sự Cosmos mới phóng, từ độ nghiêng 97 độ lên 97,8 độ, đưa các vệ tinh Cosmos vào cùng mặt phẳng quỹ đạo với vệ tinh mang tên ICEYE-X36.
5 vệ tinh của Nga được điều chỉnh quỹ đạo vào cùng mặt phẳng với vệ tinh ICEYE-X36 của Ukraine. (Ảnh minh hoạ)
ICEYE là công ty hàng không vũ trụ và dữ liệu của Phần Lan và Mỹ, chuyên thiết kế, chế tạo và vận hành cụm vệ tinh radar khẩu độ tổng hợp (SAR) lớn nhất thế giới. Việc Nga điều chỉnh quỹ đạo 5 vệ tinh Cosmos, gồm Cosmos 2610, 2611, 2612, 2613 và 2614 được cho là động thái chưa từng có tiền lệ.
Theo hãng dịch vụ quốc phòng và an ninh Integrity ISR, ICEYE-X36 được phóng ngày 4/3/2024, từ căn cứ Vandenberg bằng tên lửa Falcon 9 của SpaceX. Vệ tinh này được đăng ký dưới tên ICEYE US, nặng khoảng 90kg và là 1 mắt xích quan trọng trong cụm gồm hơn 44 vệ tinh mà Ukraine có thể sử dụng. Tuy nhiên, đây rõ ràng là vệ tinh quan trọng nhất đối với Ukraine.
ICEYE-X36 có độ phân giải mặt đất lên tới 16cm, nghĩa là có thể nhìn thấy cả dấu chân trên mặt đất từ không gian.
ICEYE-X36 thuộc sở hữu của Ukraine và Kiev vận hành nó với sự hỗ trợ đáng kể từ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) cũng như một số công ty thuộc NATO, giúp các chuyên gia phân tích Ukraine xử lý dữ liệu hình ảnh thu được. Theo báo cáo gần nhất, ICEYE-X36 đã chụp 4.100 bức ảnh, phát hiện 238 đơn vị phòng không và tình báo tín hiệu, hỗ trợ tấn công thành công 153 kho nhiên liệu và 17 căn cứ hải quân Nga.
Nga cũng có vệ tinh SAR riêng nhưng chỉ duy nhất 1 chiếc. Vệ tinh của Nga mang tên Obzur-R, nặng 3.629kg, được phóng vào cuối tháng 12/2025.
Vệ tinh này do Roscosmos và TsSKB-Progress phát triển, trang bị radar khẩu độ tổng hợp băng tần X Kasatka-R với độ phân giải được công bố là 1m. Vệ tinh này được thiết kế hoạt động từ 5 - 8 năm và Nga cho biết sẽ triển khai thêm 3 vệ tinh SAR lớp Obzur nữa.
Các chuyên gia phương Tây tin rằng các vệ tinh Cosmos của Nga - hiện đã ở rất gần ICEYE-X36, nhiều khả năng sẽ được sử dụng cho nhiệm vụ tiếp cận và hoạt động ở cự ly gần trong không gian.
Về mặt kỹ thuật, Nga có thể đe dọa ICEYE-X36 theo nhiều cách, từ phá hủy trực tiếp, làm mù các tấm pin mặt trời cấp điện cho hệ thống SAR, cho đến gây nhiễu radar của ICEYE bằng vi sóng, laser hoặc các biện pháp khác. Tuy nhiên, các nước phương Tây vẫn chưa rõ lý do chính xác khiến Nga điều động tới 5 vệ tinh Cosmos để bám sát ICEYE-X36.
Dù vậy, chưa có bằng chứng cụ thể nào xác thực nhận định này, mặc dù vụ áp sát ICEYE-X36 có thể là bước chuẩn bị cho một điều gì đó lớn hơn.
Trong suốt 1 năm qua, tình hình chiến trường Ukraine ở thế giằng co. Kiev vẫn không chấp nhận đàm phán theo những điều khoản bất lợi cho họ hay nhượng đất để đổi lấy hòa bình.
Quân đội Ukraine vẫn tiếp tục nỗ lực gây thiệt hại cho Nga bằng cách dựa vào UAV, ICEYE-X36 và sự hỗ trợ tác chiến, lập kế hoạch từ NATO, để gây thiệt hại nghiêm trọng ở miền tây nước Nga, bao gồm thủ đô Mátxcơva và St. Petersburg.
Theo bài viết trên Asia Times, Nga có thể đang tính đến việc “chọc mù” ICEYE-X36 của Ukraine, nếu Mátxcơva quyết định triển khai một chiến dịch quân sự quy mô lớn.
