Bước 1 chân vào 'cửa tử' vẫn nghĩ chỉ trúng gió, 3 dấu hiệu sớm báo đột quỵ
Nhiều trường hợp xuất hiện dấu hiệu đột quỵ từ sớm nhưng lại chủ quan, nhầm lẫn với trúng gió, rối loạn tiền đình, để rồi đánh mất “thời gian vàng” cấp cứu.
Sáng sớm ngủ dậy, anh N.V.T (37 tuổi, nhân viên IT tại Hà Nội) bất ngờ thấy chóng mặt, đau đầu. Cơn đau xuất hiện đột ngột, tăng dần nhưng anh chỉ nghĩ mình “trúng gió” do mở cửa nhà sớm. Nửa buổi sáng, cơ thể vẫn mệt mỏi, anh nhờ người nhà cạo gió rồi nằm nghỉ. Ngay cả khi cơn đau đầu trở nên dữ dội hơn, anh vẫn chủ quan cho rằng do thiếu ngủ.
Chỉ đến khi bắt đầu nói khó, tay yếu dần, gia đình mới vội đưa anh đi cấp cứu. Lúc này, bệnh nhân đã rơi vào tình trạng đột quỵ não, bỏ lỡ “thời gian vàng” điều trị và đối mặt nguy cơ để lại di chứng nặng nề.
Không ít trường hợp có dấu hiệu đột quỵ sớm nhưng không nhận ra.
Theo TS.BS Đào Việt Phương, Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ Bệnh viện Bạch Mai, đột quỵ hiện là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam ở cả nam và nữ. Đáng lo ngại, bệnh không còn là “đặc quyền” của người cao tuổi mà đang ngày càng trẻ hóa, đặc biệt ở nhóm làm việc căng thẳng, ít vận động.
Trong nhận diện đột quỵ, quy tắc F.A.S.T (méo miệng, yếu tay, nói khó, gọi cấp cứu ngay) đã trở nên quen thuộc. Tuy nhiên, thực tế vẫn tồn tại những trường hợp “FAST âm tính” - tức là biểu hiện không điển hình, dễ khiến người bệnh và gia đình chủ quan, trong khi não bộ đã bắt đầu tổn thương.
3 dấu hiệu sớm dễ bị bỏ qua
Thứ nhất, mất thị lực đột ngột. Người bệnh có thể nhìn mờ hoặc mất thị lực một bên mắt trong thời gian ngắn. Vì triệu chứng xảy ra thoáng qua, nhiều người nhầm với bệnh về mắt nên không đi khám ngay.
Thứ hai, chóng mặt dữ dội. Không giống cảm giác choáng váng thông thường, người bệnh thấy quay cuồng, mất thăng bằng, đi đứng loạng choạng, thậm chí không thể đứng vững.
Thứ ba, đau đầu “sét đánh”. Đây là cơn đau xuất hiện đột ngột, dữ dội, khác hẳn những cơn đau đầu trước đó, có thể là dấu hiệu cảnh báo xuất huyết não.
Chính những biểu hiện “đánh lừa” này khiến nhiều người lựa chọn ở nhà theo dõi hoặc áp dụng các biện pháp truyền miệng như cạo gió, dẫn đến chậm trễ cấp cứu.
Trong tình huống nghi ngờ đột quỵ, các bác sĩ khuyến cáo tuyệt đối không thực hiện những cách xử trí sai lầm như trích máu đầu ngón tay, cho uống nước chanh hoặc bất kỳ thứ gì qua đường miệng, hay tự ý dùng thuốc. Người bị đột quỵ rất dễ sặc, việc cho uống có thể gây suy hô hấp, khiến tình trạng trở nên nguy kịch hơn.
Bên cạnh đó, không nên mất thời gian đo huyết áp rồi chờ “ổn định”. Mỗi phút trôi qua, hàng triệu tế bào não bị tổn thương và không thể phục hồi.
Khi phát hiện người thân có dấu hiệu nghi ngờ, có thể kiểm tra nhanh trong khoảng 30 giây bằng những bước đơn giản: hỏi tên để đánh giá khả năng nói; yêu cầu giơ hai tay; yêu cầu nhấc chân; quan sát nụ cười xem có bị méo miệng hay không; đồng thời hỏi chính xác thời điểm bắt đầu xuất hiện triệu chứng.
Theo các chuyên gia, việc xác định thời gian khởi phát có ý nghĩa quyết định trong điều trị, giúp bác sĩ cân nhắc sử dụng thuốc tiêu sợi huyết hoặc can thiệp lấy huyết khối, từ đó tăng cơ hội cứu sống và giảm di chứng.
Đột quỵ có thể xảy ra bất ngờ nhưng không phải không thể phòng ngừa. Việc thay đổi lối sống như hạn chế rượu bia, bỏ thuốc lá, kiểm soát huyết áp và tuân thủ điều trị bệnh nền là những yếu tố quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh. Quan trọng hơn, mỗi người cần lắng nghe cơ thể và không chủ quan trước những dấu hiệu bất thường, dù chỉ thoáng qua.
Many people experience early signs of stroke but are often dismissed or mistaken for a common cold or vestibular disorder, thus missing the "golden hour" for emergency treatment.
One morning, Mr. N.V.T (37 years old, an IT employee in Hanoi) suddenly felt dizzy and had a headache. The pain appeared abruptly and gradually increased, but he only thought he had a "cold" from opening the door too early. He felt tired all morning, so he asked his family to perform a traditional Vietnamese massage (gua sha) and then rested. Even when the headache became more severe, he still dismissed it as due to lack of sleep.
Only when he started having difficulty speaking and his arm weakened did his family rush him to the emergency room. By then, the patient had suffered a stroke, missing the "golden hour" for treatment and facing the risk of severe long-term consequences.
Many people have early signs of stroke but don't recognize them.
According to Dr. Dao Viet Phuong, Deputy Director of the Stroke Center at Bach Mai Hospital, stroke is currently one of the leading causes of death in Vietnam for both men and women. Alarmingly, the disease is no longer exclusive to the elderly but is increasingly affecting younger people, especially those with stressful jobs and sedentary lifestyles.
In stroke identification, the F.A.S.T rule (facial drooping, arm weakness, difficulty speaking, call emergency services immediately) has become familiar. However, in reality, there are still cases of "negative FAST" – meaning atypical symptoms that easily lead patients and their families to be complacent, while brain damage has already begun.
3 early signs that are easily overlooked
First, sudden vision loss. Patients may experience blurred vision or loss of vision in one eye for a short period. Because the symptoms are transient, many people mistake them for eye problems and do not seek immediate medical attention.
Secondly, severe dizziness. Unlike ordinary lightheadedness, the patient feels dizzy, loses balance, staggers while walking, and may even be unable to stand steadily.
Thirdly, a sudden, intense headache. This is a sudden, severe headache, distinct from previous headaches, and may be a warning sign of a brain hemorrhage.
These "deceptive" symptoms lead many people to choose to monitor the situation at home or apply folk remedies such as cupping, resulting in delays in emergency treatment.
In situations where a stroke is suspected, doctors strongly advise against incorrect treatments such as pricking the fingertips to draw blood, giving lemon juice or anything else orally, or self-medicating. Stroke victims are very prone to choking, and giving them fluids can cause respiratory failure, making the situation more critical.
Furthermore, do not waste time measuring blood pressure and waiting for it to "stabilize." Every minute that passes, millions of brain cells are damaged and cannot recover.
When you notice suspicious symptoms in a loved one, you can quickly check in about 30 seconds with simple steps: ask their name to assess their ability to speak; ask them to raise both hands; ask them to lift their leg; observe their smile to see if there is any facial distortion; and ask precisely when the symptoms began.
According to experts, determining the time of onset is crucial in treatment, helping doctors consider using thrombolytic drugs or thrombectomy, thereby increasing the chances of survival and reducing sequelae.
Stroke can happen unexpectedly, but it is not unpreventable. Lifestyle changes such as limiting alcohol, quitting smoking, controlling blood pressure, and adhering to treatment for underlying conditions are important factors in reducing the risk of developing the disease. More importantly, everyone needs to listen to their body and not be complacent about unusual signs, even fleeting ones.
