Hà Nội ngăn vi rút Nipah xâm nhập: Điều tra, khai thác tiền sử dịch tễ người đi - về từ vùng dịch
Trước diễn biến phức tạp của bệnh do vi rút Nipah trên thế giới, đặc biệt sau khi Ấn Độ ghi nhận các ca mắc mới, Sở Y tế Hà Nội vừa có văn bản yêu cầu các đơn vị chủ động phòng, chống dịch, sẵn sàng ứng phó nếu bệnh xâm nhập.
Dơi ăn quả thuộc họ Pteropodidae, đặc biệt là các loài thuộc chi Pteropus, được xác định là vật chủ tự nhiên của vi rút Nipah - Ảnh minh họa
Ngày 28-1, Sở Y tế Hà Nội có văn bản hỏa tốc gửi các địa phương, cơ sở y tế và Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) TP yêu cầu tăng cường các biện pháp chủ động phòng, chống nguy cơ xâm nhập vi rút Nipah.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), bệnh do vi rút Nipah lần đầu được ghi nhận tại Malaysia vào năm 1999. Từ đó đến nay, nhiều ổ dịch rải rác đã xuất hiện tại một số quốc gia như Ấn Độ, Bangladesh, Philippines. WHO cho biết tỉ lệ tử vong ở các trường hợp nhập viện dao động từ 40-75%. Hiện nay, bệnh chưa có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu.
Theo thông tin từ Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), trong khoảng thời gian từ ngày 27-12-2025 đến 26-1-2026, Ấn Độ ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do vi rút Nipah, trong đó có 2 trường hợp được xét nghiệm khẳng định, xảy ra tại một bệnh viện ở bang Tây Bengal.
Tại Việt Nam, bệnh do vi rút Nipah được xếp vào nhóm A theo Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm. Đến nay, nước ta chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh.
Để chủ động phòng, chống nguy cơ dịch bệnh xâm nhập vào địa bàn Hà Nội, Sở Y tế yêu cầu UBND các phường, xã bảo đảm sẵn sàng hóa chất khử khuẩn, trang bị phòng hộ cá nhân cho lực lượng y tế tham gia đáp ứng dịch bệnh nhóm A, cùng các vật tư, trang thiết bị cần thiết khác.
Đồng thời chỉ đạo trạm y tế phối hợp chặt chẽ với các cơ sở y tế trên địa bàn tăng cường giám sát dịch tễ, đặc biệt đối với các trường hợp viêm não, suy hô hấp cấp tính có yếu tố dịch tễ liên quan đến vi rút Nipah như đi, đến, trở về từ vùng có dịch hoặc tiếp xúc với người nghi mắc bệnh.
Sở Y tế cũng đề nghị chính quyền cơ sở đẩy mạnh truyền thông để người dân nắm rõ thông tin, không hoang mang nhưng không chủ quan; khuyến cáo hạn chế đến các khu vực đang có dịch nếu không thật sự cần thiết.
Người trở về từ vùng dịch cần tự theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày và chủ động khai báo y tế khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, buồn ngủ, lú lẫn, co giật.
Đối với các cơ sở khám chữa bệnh trong và ngoài công lập, Sở Y tế thực hiện điều tra, khai thác tiền sử dịch tễ đi/đến/về từ vùng có dịch đối với 100% trường hợp có biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh (gồm các triệu chứng: đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn, co giật).
Khi phát hiện ca nghi mắc vi rút Nipah, cần thông báo ngay cho CDC Hà Nội hoặc trạm y tế địa phương để phối hợp xử lý.
Các bệnh viện phải chuẩn bị sẵn sàng khu vực cách ly, thuốc, vật tư, thiết bị y tế phục vụ cấp cứu, điều trị và kiểm soát nhiễm khuẩn; đồng thời tổ chức tập huấn cho nhân viên y tế về chẩn đoán, điều trị và phòng lây nhiễm vi rút Nipah.
CDC Hà Nội được giao tăng cường giám sát người nhập cảnh tại sân bay quốc tế Nội Bài, nhất là các trường hợp đến hoặc trở về từ Ấn Độ, đặc biệt là bang Tây Bengal. Các biện pháp như đo thân nhiệt tự động, điều tra dịch tễ, lấy mẫu xét nghiệm sẽ được triển khai nhằm phát hiện sớm, cách ly và xử lý triệt để, không để dịch bệnh lây lan trong cộng đồng.
Given the complex developments of Nipah virus disease worldwide, especially after India recorded new cases, the Hanoi Department of Health has issued a document requesting units to proactively prevent and control the epidemic and be ready to respond if the disease enters the country.
Fruit bats belonging to the Pteropodidae family, especially species of the genus Pteropus, have been identified as the natural host of Nipah virus - Illustration
On January 28, the Hanoi Department of Health sent an urgent document to localities, medical facilities, and the City's Center for Disease Control (CDC) requesting strengthened proactive measures to prevent and control the risk of Nipah virus entry.
According to the World Health Organization (WHO), Nipah virus disease was first recorded in Malaysia in 1999. Since then, scattered outbreaks have appeared in several countries such as India, Bangladesh, and the Philippines. The WHO reports that the mortality rate among hospitalized cases ranges from 40-75%. Currently, there is no vaccine or specific treatment for the disease.
According to information from the Department of Disease Control (Ministry of Health), between December 27, 2025, and January 26, 2026, India recorded 5 suspected cases of Nipah virus disease, including 2 confirmed cases, occurring at a hospital in West Bengal.
In Vietnam, Nipah virus disease is classified as a Group A disease under the Law on Prevention and Control of Infectious Diseases. To date, no cases have been recorded in Vietnam.
To proactively prevent the risk of disease outbreaks in Hanoi, the Department of Health requests that the People's Committees of wards and communes ensure the availability of disinfectants, personal protective equipment for medical personnel participating in the response to Group A diseases, and other necessary supplies and equipment.
Simultaneously, the Department of Health directed local health stations to closely coordinate with other health facilities in the area to strengthen epidemiological surveillance, especially for cases of encephalitis and acute respiratory failure with epidemiological factors related to the Nipah virus, such as travel to, from, or return from outbreak areas or contact with suspected cases.
The Department of Health also requested local authorities to intensify communication to ensure people are well-informed, avoid panic, but not be complacent; and advised limiting travel to areas experiencing outbreaks unless absolutely necessary.
Individuals returning from outbreak areas should self-monitor their health for 14 days and proactively report any suspected symptoms such as headache, muscle pain, vomiting, drowsiness, confusion, or seizures.
For public and private healthcare facilities, the Department of Health will conduct investigations and gather epidemiological history of travel to/from/returns from affected areas for 100% of suspected cases (including symptoms such as headache, muscle pain, vomiting, sore throat, dizziness, drowsiness, confusion, and seizures).
Upon detecting a suspected case of Nipah virus infection, immediate notification to the Hanoi CDC or local health station is required for coordinated handling.
Hospitals must prepare isolation areas, medications, supplies, and medical equipment for emergency care, treatment, and infection control; and simultaneously organize training for healthcare staff on the diagnosis, treatment, and prevention of Nipah virus infection.
The Hanoi CDC is tasked with strengthening surveillance of incoming travelers at Noi Bai International Airport, especially those arriving from or returning from India, particularly West Bengal. Measures such as automated body temperature measurement, epidemiological investigation, and sample collection for testing will be implemented to detect, isolate, and thoroughly handle cases, preventing the disease from spreading in the community.
