"Lúa chín cao mà chẳng hề cúi đầu" - lối tưởng tượng hoang đường, phản cảm.
Sau khi MV Người Việt mình thương nhau do Cẩm Ly và Hòa Minzy thể hiện được phát hành, đoạn lời nhanh chóng trở thành tâm điểm bàn luận trên mạng xã hội. Câu hát “lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu” bị nhiều khán giả cho là “gây lú”, hiểu sai hoặc đi ngược lại ý nghĩa quen thuộc của thành ngữ dân gian.
Khán giả tâm niệm trong văn hóa Việt, hình ảnh “lúa chín cúi đầu” từ lâu được xem là ẩn dụ cho sự khiêm nhường. Theo quy luật tự nhiên, bông lúa khi chín trở nên nặng hạt nên trĩu xuống, từ đó gợi liên tưởng đến người có tri thức, thành tựu thường điềm đạm, không phô trương. Vì vậy, đối chiếu với câu hát “lúa chín mà không cúi đầu”, khán giả nói đây lại là biểu hiện của lúa lép, kém chất lượng, từ đó mang hàm ý tiêu cực.
Lời hát gây tranh cãi trong MV mới của Hòa Minzy và Cẩm Ly.
Từ cách hiểu này, không ít người nghe bày tỏ sự băn khoăn khi ca khúc sử dụng hình ảnh trái ngược với ý nghĩa quen thuộc. Một số bình luận cho rằng việc đảo ngược thành ngữ có thể gây hiểu nhầm, nhất là khi âm nhạc đại chúng có sức lan tỏa lớn, dễ tác động đến nhận thức của giới trẻ.
"Khai thác chất liệu văn hóa, người sáng tác cần thận trọng để tránh làm sai lệch những tri thức dân gian đã ăn sâu trong đời sống", "Đồng ý là chúng ta cần những sản phẩm tiếp cận văn hóa và đa dạng hơn để tiếp cận đại chúng, nhưng không phải những tác phẩm nửa vời, thiếu kiến thức như thế này"... khán giả bình luận.
"Nếu đã mượn ý thành ngữ để viết lời cho bài hát, thì nên giữ đúng nghĩa bóng của câu thành ngữ ấy. Nhất là câu thành ngữ nói về sự tử tế. Vì âm nhạc là cách để phổ biến văn hoá. Còn nếu câu này nói về nghĩa đen, rõ là chuyện hoàn toàn phi thực tế, vì lúa càng chín bông lúa càng trĩu hạt, thì ngọn cây phải cong xuống.
Lúa mà đứng thẳng chỉ có lúa non với lúa lép. Điều quan trọng là âm nhạc không phải chỉ để nghe, mà còn để cảm, nên lời nhạc không phải chỉ thuận tai mà cần thuận lòng nữa", khán giả cho hay.
